Wet DBA-check · bijgewerkt 9 juli 2026

Ben je écht zelfstandig, of werk je feitelijk in loondienst?

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid, en sinds 2026 zijn ook vergrijpboetes mogelijk. Toets je arbeidsrelatie in 20 vragen aan de negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest, hetzelfde kader dat de Belastingdienst gebruikt.

Start de check Eerst de uitleg

9
gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest: 20
vragen over jouw praktijk: ±5 min
en je hebt een onderbouwde indicatie

0/20 vragen

Deel 1 van 4

Jouw situatie

Eerst een paar vragen over jou en de opdracht. Beantwoord de vragen voor één concrete opdracht(gever): de beoordeling gaat altijd per arbeidsrelatie.

Context + rechtsvermoeden bij laag tarief (wetsvoorstel VBAR)

1.Sta je ingeschreven bij de KVK en heb je een btw-id?

Een inschrijving en btw-id zijn geen doorslaggevend bewijs, maar horen bij je gedrag als ondernemer in het economisch verkeer.

2.Wat is je (omgerekende) uurtarief bij deze opdracht?

Het wetsvoorstel VBAR introduceert een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een uurtarief tot circa €36 (peil 2025). De Tweede Kamer nam dit deel op 21 april 2026 aan; het wachten is op de Eerste Kamer. Bij een laag tarief kun je je er straks zelf op beroepen, en is extra alertheid nu al verstandig.

3.Hoe kwam je aan deze opdracht?

Zelf acquireren en onderhandelen hoort bij ondernemerschap. Werk via een platform of bemiddelaar kan prima, maar daar kijken Belastingdienst en rechter extra kritisch naar sinds de platformarresten.

Beantwoord alle vragen van dit deel om verder te gaan.

Waar staan we nu?

Van wet DBA tot handhaving in 2026

Mei 2016
Wet DBA vervangt de VAR
Opdrachtgever en zzp’er worden sámen verantwoordelijk voor de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie. De wet zelf bevat geen criteria: die volgen uit het Burgerlijk Wetboek (art. 7:610) en rechtspraak.
Maart 2023
Deliveroo-arrest van de Hoge Raad
De Hoge Raad formuleert negen gezichtspunten die in samenhang ("holistisch") worden gewogen. Dit arrest is de basis van het huidige afwegingskader van de Belastingdienst.
1 januari 2025
Handhavingsmoratorium opgeheven
De Belastingdienst handhaaft weer volledig op schijnzelfstandigheid. Naheffingen van loonheffingen zijn mogelijk vanaf 1 januari 2025 (niet met terugwerkende kracht daarvóór, behalve bij kwaadwillendheid). 2025 gold als overgangsjaar zonder boetes.
1 januari 2026
Vergrijpboetes weer mogelijk
Bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen (10–100% van de naheffing). Verzuimboetes blijven ook in 2026 nog achterwege; de "zachte landing" is daarvoor verlengd.
April 2026
Wetsvoorstel VBAR afgeslankt en aangenomen door de Tweede Kamer
Het kabinet schrapte het verduidelijkingsdeel (het WZOP-toetsingskader) uit het wetsvoorstel; alleen het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een uurtarief tot circa €36 blijft over. De Tweede Kamer stemde op 21 april 2026 in; het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer.

Het toetsingskader

De negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest

De Hoge Raad bepaalde in maart 2023 dat álle omstandigheden van het geval in samenhang moeten worden gewogen: geen enkel gezichtspunt is op zichzelf beslissend. De Belastingdienst heeft dit kader uitgewerkt in de “Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties”. Sinds het Uber-arrest (februari 2025) staat vast dat ook je ondernemerschap búiten de opdracht even zwaar meetelt.

Aard en duur van de werkzaamheden

Kortdurend, afgebakend projectwerk versus structureel, doorlopend werk.

Wijze van bepalen werk en werktijden

Wie bepaalt hoe, wanneer en waar het werk gebeurt?

Inbedding in de organisatie

Hoort het werk (en de werkende) bij de gewone bedrijfsvoering, zij-aan-zij met werknemers?

Persoonlijke arbeid

Moet je het werk zelf doen, of mag je je vrij laten vervangen?

Totstandkoming van de afspraken

Onderhandelde je als ondernemer over tarief en voorwaarden?

Wijze van beloning

Factuur per opdracht of resultaat, versus een vast maandbedrag.

Hoogte van de beloning

Ligt je tarief duidelijk boven het loon van vergelijkbare werknemers?

Commercieel risico

Draag jij het risico van fouten, uitloop en aansprakelijkheid?

Extern ondernemerschap

Gedraag je je in het economisch verkeer als ondernemer: meerdere opdrachtgevers, acquisitie, investeringen, reputatie?

Veelgestelde vragen

Wet DBA in het kort

Wat is de Wet DBA precies?

De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA, 2016) maakt opdrachtgever en zzp’er samen verantwoordelijk voor de juiste kwalificatie van hun arbeidsrelatie. De wet bevat zelf geen criteria: of er sprake is van een arbeidsovereenkomst volgt uit het Burgerlijk Wetboek (loon, arbeid, gezag) en rechtspraak zoals het Deliveroo-arrest.

Wat riskeer ik als zzp’er bij schijnzelfstandigheid?

Het grootste financiële risico ligt bij de opdrachtgever: naheffing van loonheffingen (mogelijk vanaf 1 januari 2025) en sinds 2026 vergrijpboetes bij opzet of grove schuld. Voor jou als zzp’er kunnen ondernemersaftrekken (zoals zelfstandigenaftrek) worden teruggedraaid en kan de opdracht abrupt stoppen doordat de opdrachtgever het risico niet meer wil lopen.

Is de uitkomst van deze check juridisch bindend?

Nee. Deze check geeft een indicatie op basis van het openbare afwegingskader van de Belastingdienst en de negen Deliveroo-gezichtspunten. Alleen de feitelijke beoordeling door de Belastingdienst of de rechter is bepalend. Ook de officiële vragenlijst van het ministerie van SZW (beoordelingarbeidsrelatie.nl) geeft “slechts” een indicatie zonder juridische status.

Helpt een modelovereenkomst nog?

Nauwelijks. De Belastingdienst beoordeelt sinds 2024 geen nieuwe modelovereenkomsten meer en verlengt aflopende goedkeuringen niet. Bovendien telt de feitelijke manier van werken zwaarder dan wat er op papier staat: een perfecte overeenkomst beschermt niet als de praktijk op loondienst lijkt.

Wat is het rechtsvermoeden uit het wetsvoorstel VBAR?

Werk je voor een uurtarief tot circa €36 (peil 2025, geïndexeerd), dan geldt straks het wettelijk vermoeden dat je een arbeidsovereenkomst hebt. Jij (of je vakbond) kunt je daarop beroepen; de opdrachtgever moet dan bewijzen dat je géén werknemer bent. De Tweede Kamer nam dit deel op 21 april 2026 aan; invoering wacht op de Eerste Kamer.

Voor wie geldt deze check?

Voor iedereen die als zzp’er (eenmanszaak) voor opdrachtgevers werkt, van interim-professional tot zorgverlener. Beantwoord de vragen per opdracht(gever): je kunt bij de ene opdracht prima zelfstandig zijn en bij de andere feitelijk in loondienst.

Officiële bronnen

Deze check is gebaseerd op openbare overheidsinformatie, geraadpleegd op 9 juli 2026. Controleer bij twijfel altijd de bron: regelgeving rond zzp verandert snel.

Disclaimer: deze pagina en check zijn met zorg samengesteld op basis van openbare overheidsinformatie, maar vormen geen juridisch of fiscaal advies. Aan de uitkomst kunnen geen rechten worden ontleend. Voor een beoordeling van jouw specifieke situatie kun je terecht bij de officiële vragenlijst van het ministerie van SZW of een fiscalist/arbeidsrechtjurist. Handig voor daarna: onze keuzehulp voor boekhoudsoftware.